Σάββατο 4 Σεπτεμβρίου 2021

Η ονομασία των ημερών στη γλώσσα των λατινόφωνων ελλήνων



Στην ελληνική γλώσσα η ονομασία των ημερών βασίζεται στο ιουδαϊκό ημερολόγιο, το οποίο είχε ως βάση το Σάββατο και αριθμούσε τις υπόλοιπες μέρες με βάση το Σάββατο (μία Σαββάτων, δευτέρα Σαββάτων κοκ, εξαίρεση αποτελούσε η Παρασκευή (προετοιμασία για το Σάββατο).

Οι Χριστιανικές εκκλησίες υιοθέτησαν τις ονομασίες του Ιουδαϊκού ημερολογίου μετονομάζοντας μόνο την πρώτη μέρα σε μέρα Κυρίου.

Στις νεολατινικές γλώσσες (ή αλλιώς ρομανικές) χρησιμοποιείται με βάση τη δημώδη λατινική η ονομασία, κυρίως με βάση τα ονόματα των πλανητών και της Σελήνης εκτός από τη μέρα Σάββατο που υιοθετήθηκε η ιουδαϊκής προέλευσης λέξη.  H χριστιανική επιρροή έσβησε την ημέρα του Κρόνου από το Σάββατο(Saturni dies) και της Ήλιου από την Κυριακή (Solis dies ). ) Έτσι έχουμε στη γλώσσα των λατινόφωνων ελλήνων :

 

Ουνα (από το λατινικό Lunae =Σελήνη)

Μαρτς (από το λατινικό Martis =Άρης)

Νιέρκουρι από το λατινικό Mercuri=Ερμής)

Τζόϊ από το λατινικό Jovis=Δίας από το πρωτοελληνικό πρωτοελληνική  *dzéus)

Βίνιρι από το λατινικό Veneris=Αφροδίτη)

Σέμπιντε (μέσω του λατ. sabbatum εβραϊκό (šabbāṯ) (σταματώ να εργάζομαι)  

Ντομένι(κ)α από το λατινικό dies dominica (ημέρα του Κυρίου)

 

 


Κυριακή 14 Μαρτίου 2021

Το βελανιδοδάσος στο Ξηρόμερο καλωσορίζει ένα από τα αρχαιότερα ελληνικά αγριολούλουδα

 

Φωτό: Χ Γερογιάννης
Αυτή την εποχή (Μάρτιος) στο Βελανιδοδάσος ανθίζει η παιώνια (mascula russoi), ένα φυτό που είναι σπάνιο και μοναδικό είδος στο Ξηρόμερο.
 Η ανθοφορία της ξεκινά το μήνα Μάρτιο. Η παιώνια, το αρχαιότερο αγριολούλουδο της ελληνικής εξοχής, εμφανίζεται σε όλα τα σημεία της ελληνικής χλωρίδας, από τα βουνά μέχρι τα νησιά της Κρήτης και της Ρόδου, με πολλές διαφορετικές ποικιλίες που η καθεμιά τους ξεχωρίζει για τα μεγαλοανθή και πολύχρωμα λουλούδια της. 

Σε θεά αναγόρευσαν οι Αθηναίοι το μαγικό αυτό φυτό – «Αθηνά Παιωνία» (Παυσανίας), ενώ ένας ανώνυμος βουκολικός ποιητής του 3ου μ.Χ. αιώνα την ύμνησε σαν «πασάων βοτανέων βασιληίδα». Αιώνες αργότερα, στην Κίνα την ονόμαζαν Hoa wang, «βασιλιά όλων των λουλουδιών».